Contact

Adres: Eikenhorstlaan 16
Postcode: 2245 BC Wassenaar
Telefoon: 070 514 5790 lees meer »

Over mij

Ik ben Gladys Bonta-Wetzel. Ik ben een logopedist met ruim 33 jaar ervaring. Na mijn afstuderen in 1981 aan de Hogeschool in Amsterdam .... lees meer »

Sociale media

Volg de laatste nieuws van mijn praktijk middels de sociale media.

Logo Logopediepraktijk Gladys Bonta-Wetzel
Meer dan 30 jaar ervaring als logopedist
Lid van De Nederlandse Vereniging voor Logopedie en Foniatrie en tevens geregistreerd in de Kwaliteitsregister Paramedici.

Vormen van Dyslexie

De vorm van dyslexie kan variëren van matig tot ernstig. De aard van de aandoening is afhankelijk van persoon tot persoon.

Wat is Dyslexie?

Dyslexie wordt vaak ook gespeld als dyslectie of dislexie. Echter de juiste spelling is dyslexie. Dyslexie is een hardnekkig probleem met het aanleren en/of toepassen van het lezen en/of spellen op woordniveau. (Volgens Stichting Dyslexie Nederland)

Dyslexie is een probleem met het automatiseren van taal. Dyslectici hebben in meer of mindere mate moeite met het vloeiend en nauwkeurig lezen en spellen van taal en het vlot verwoorden van hun gedachten op schrift of in spraak.

Verder is dyslexie het directe gevolg van een dominantie van de rechterhersenhelft in het denken in combinatie met een natuurlijke, aangeboren zwakte van het verwerken van talige codes als eigenschap van de linkerhersenhelft. (Volgens Sjan Verhoeven en Gertrudie Boersen: ‘ Dyslexie: stoornis of intelligentie’). Dat maakt dat de samenwerking van de rechter- met de linkerhersenhelft moeilijker gaat. Hetzelfde geldt voor mensen met een sterke voorkeur voor de linkerhersenhelft en het ‘lijndenken’. Bij deze mensen valt het alleen minder op, want hun taal werkt wel goed. Dit zijn bijvoorbeeld mensen, die hun intellectuele kennis niet kunnen overbrengen, die sociaal erg onhandig zijn of zich niet kunnen inleven in de sociaal-maatschappelijke gevolgen van hun kennis.

Symptomen en Kenmerken Dyslexie

    Bij jonge kinderen:
  • Traag praten.
  • Problemen om woorden uit te spreken.
  • Moeite om woorden op een rij te zetten.
  • Het moeilijk aanleren van basiskennis als het alfabet, kleuren en nummers.
  • Problemen met het handschrift en met andere motorische vaardigheden.
  • Het verwarren van letters, zoals een ‘b’ of een ‘d’ en/of met de volgorde van letters binnen een woord.
  • Verwarring wat betreft letters en de bijbehorende klank.

Ongeveer een kwart van de patiënten met dyslexie ontwikkelt eveneens een vorm van Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD).

Bij oudere kinderen en volwassenen

Bij oudere kinderen met dyslexie of bij volwassenen kunnen de signalen of symptomen heel anders zijn dan bij jonge kinderen. Het is dan ook belangrijk dat het onderscheid moet worden gemaakt. Uiteraard moet er rekening worden gehouden dat kinderen op latere leeftijd al een heel leerproces doorgemaakt hebben en dus in normale omstandigheden al heel wat geleerd zouden hebben.

    Dit zijn signalen die op latere leeftijd op dyslexie kunnen wijzen:
  • moeite hebben met lezen, schrijven en /of spellen.
  • moeilijkheden ervaren in de letter-klank-koppeling, waardoor het lezen, herkennen en reproduceren van letters en woorden moeite kost.
  • storingen ervaren in een woordbeeld of zinsbeeld: de dyslecticus leest of schrijft een verkeerd woord, respectievelijk de grammatica van een gelezen of geschreven zin klopt niet.
  • Voortdurend problemen met school, het (oudere) kind kan meestal het tempo van de andere kinderen niet volgen.
  • een lagere snelheid van verwerking van de woorden.
  • Grote problemen met het aanleren van vreemde talen (het schrijven van de eigen taal levert al problemen op).
  • Een slecht handschrift dat voor buitenstaanders meestal onmogelijk te lezen is.
  • Moeilijkheden om een bepaalde richting in het schrift te herkennen, bijvoorbeeld proberen te lezen van rechts naar links in plaats van omgekeerd.
  • moeilijkheden in andere aspecten van taal, zoals het onder woorden brengen van je verhaal of idee of jezelf presenteren.
  • denken in concepten, in beelden, in associaties. Dit is een manier van denken die heel snel gaat.
  • moeite hebben om de kern van je verhaal mondeling of op papier te zetten.
  • Concentratieproblemen.
  • faalangstig zijn of paniek ervaren bij het maken van toetsen of schrijven/lezen van teksten. Moeite hebben om informatie te verwerken.

Oorzaken Dyslexie

De precieze oorzaak van dyslexie weten we nog niet helemaal, maar het is wel duidelijk dat het zich afspeelt in de hersenen. Het lijkt erop dat het hersengebiedje waar klanken aan schrifttekens worden gekoppeld, te zwak is aangelegd of moeilijk bereikbaar is. De klankcodes worden daardoor onvolledig of incorrect in de hersenen verwerkt en minder goed in het geheugen opgeslagen. Het gevolg is, dat deze ook minder goed uit het geheugen zijn op te halen om gekoppeld te worden met het woordbeeld. Duidelijk is, dat mensen met dyslexie problemen hebben met de fonologische verwerking van taal en/of het snel benoemen van woorden.

Erfelijkheid

Het staat vast dat bij dyslexie sprake is van een erfelijke factor. Een kind dat één ouder heeft met dyslexie, heeft 40 tot 50% kans er ook aanleg voor te hebben. Bij twee dyslectische ouders ligt dit percentage rond de 80%.

Enkelvoudige Dyslexie

    Er is sprake van ‘ernstige enkelvoudige dyslexie’ als:
  • De lees- en spellingsproblematiek ernstig is (ernst)
  • Er aanwijzingen zijn voor dyslexie (dyslexie)
  • Er geen andere problemen (zoals ADHD) of alternatieve verklaringen worden gevonden voor de problemen (enkelvoudigheid)

Het is aan de behandelaar die de diagnose stelt om, aan de hand van systematisch onderzoek, te bepalen of er aan deze criteria wordt voldaan. De criteria zijn nader gespecificeerd in het Protocol Dyslexie Diagnostiek & Behandeling.

Logopedie & Dyslexie

Moeilijkheden met lezen en spellen geeft problemen met veel schoolse taken. Voordat kinderen leren lezen en spellen kunnen er al problemen zijn met spraak- en/of taalontwikkeling. Specifieke risicofactoren voor dyslexie in de eerste jaren van de basisschool kunnen door (gespecialiseerde) logopedisten goed worden gesignaleerd en begeleid.

Wat doet de logopedist bij dyslexie?

Logopedisten zijn deskundig op het gebied van diagnostiek, indicatiestelling en behandeling van spraak- en taalstoornissen. Hiermee onderscheiden zij zich van de andere beroepsgroepen, die zich met dyslexie bezig houden, bijvoorbeeld orthopedagogen en remedial teachers. Dit is in het bijzonder van belang, omdat zij kennis hebben van de diagnostiek en begeleiding van factoren die met dyslexie samenhangen, zoals fonologie (herkennen van klanken) en oproepsnelheid.

Logopedisten zijn vaak al in een vroeg stadium betrokken bij kinderen met dyslexie. Soms is er nog helemaal geen sprake van een kind dat in het leerproces vastloopt, maar zijn er wel al risicofactoren te signaleren. Goede begeleiding in een vroeg stadium (onder andere met klanken en letters werken) kan dyslexie weliswaar niet voorkomen, maar wel de uitingsvorm ervan verkleinen.

Dat de behandeling door een (gespecialiseerde) logopedist een grote bijdrage kan leveren aan het voorkomen van leesproblemen en het verminderen van het gevolg ervan, staan buiten kijf. In de behandeling wordt samengewerkt met de ouders en de school van het kind. Ook wordt rekening gehouden met de totale ontwikkeling van het kind en eventuele bijkomende problemen.

Logopedie wordt door de zorgverzekeraar vergoed. Lees- en spellingproblemen hebben vaak verband met logopedische stoornissen. Informeer hierover bij de logopedist.


LinkerhersenhelftRechterhersenhelft
Auditieve verwerking van gehoorprikkelsVisuele verwerking van oogprikkels
Gericht op detailsRuimtelijke oriëntatie
WiskundigKinesthetisch
SpraakRitme
GetallenBeelden, afbeeldingen
RekenenMuziek
LogicaVerbeeldingskracht
Lineair denken(Dag)Dromen / Associëren
TijdsbewustzijnTijdloos zijn
VolgtijdigheidGelijktijdigheid
Volgorde kunnen aanbrengenPatronen en gehelen zien
Ratio en analyserendIntuïtie en gevoelsmatig
Analyse van afmetingenDimensies
OnderdelenVerbanden
DigitaalAnaloog
Precies en geordendGlobaal en schattend
Let op verschillenLet op overeenkomsten
TekstContext
StructurenKleuren
PlanmatigImproviserend
Werken vanuit de delen naar het geheelWerken vanuit het geheel naar de delen
Kijken met een telelensKijken met een groothoeklens
de functies van de linker en rechter hersenhelften

Deel deze pagina

Interessante informatie gevonden? Deel dan deze pagina op de sociale media en vertel het door.

Bel direct
070 514 5790
Heeft u direct behoefte aan een adviesgesprek? Laat uw telefoonnummer achter en ik bel u zo snel mogelijk terug.